अवकाश संशोधनाचा एक अध्याय पूर्ण

न्यूयॉर्क : वृत्तसंस्था

नासाच्या विख्यात अंतराळवीर सुनीता विल्यम्स यांनी सत्तावीस वर्षांहून अधिक काळ दिलेल्या बहुमूल्य सेवेनंतर २७ डिसेंबर, २०२५ रोजी आपल्या पदावरून निवृत्ती घेतली आहे. आंतरराष्ट्रीय अवकाश स्थानकावर अनेक महिने अडकून पडलेल्या अंतराळवीरांच्या चमूमध्ये त्यांचा समावेश होता. त्यांच्या या निवृत्तीची अधिकृत घोषणा नासा प्रशासनाकडून करण्यात आली असून, यामुळे अवकाश संशोधन क्षेत्रातील एका गौरवशाली पर्वाचा समारोप झाला आहे.

सुनीता विल्यम्स आणि त्यांचे सहकारी बुच विल्मोर यांना सन २०२४ मध्ये बोईंगच्या नवीन स्टारलाइनर यानाद्वारे अवकाश स्थानकावर पाठवण्यात आले होते. वास्तविक पाहता ही मोहीम केवळ आठ दिवसांची नियोजित होती; मात्र यानातील तांत्रिक बिघाडामुळे त्यांना तिथेच थांबवावे लागले. या अडचणींमुळे त्यांचा मुक्काम नऊ महिन्यांपेक्षा जास्त काळ वाढला. अनेक आव्हानांचा सामना केल्यानंतर अखेरीस ते मागील मार्च महिन्यात सुरक्षितपणे पृथ्वीवर परतले.

साठ वर्षांच्या सुनीता विल्यम्स यांनी आपल्या कारकिर्दीत एकूण तीन अवकाश मोहिमा यशस्वीपणे पूर्ण केल्या. त्यांनी अवकाशात एकूण ६०८ दिवस व्यतीत केले आहेत, जो त्यांच्या कार्यकाळातील एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. त्यांनी अवकाशात चालण्याचा म्हणजेच 'स्पेसवॉक'चा पराक्रम सर्वाधिक वेळा केला असून, त्यासाठी त्यांनी एकूण सत्तर तास आणि दोन मिनिटे खर्च केली आहेत. महिला अंतराळवीरांमध्ये सर्वाधिक काळ अवकाशात राहण्याचा मानही त्यांच्याकडे जातो.

नासाचे नवीन प्रशासक जेरेड इसाकमन यांनी विल्यम्स यांच्या महान कार्याचा गौरव केला आहे. त्यांनी सुनीता विल्यम्स यांना अवकाश उड्डाण क्षेत्रातील 'प्रणेते' असे संबोधले. मानवाच्या अवकाश संशोधनाच्या प्रवासात विल्यम्स यांच्या नेतृत्वाचा आणि अनुभवाचा मोठा वाटा असल्याचे त्यांनी आवर्जून नमूद केले. कठीण प्रसंगातही त्यांनी दाखवलेली जिद्द आणि संयम हे नवीन पिढीसाठी नेहमीच मार्गदर्शक ठरेल, अशा भावना त्यांनी व्यक्त केल्या.

 

सुनीता विल्यम्स यांच्या निवृत्तीमुळे नासाच्या मानवी अवकाश मोहिमांच्या कार्यक्रमात एका नव्या युगाची सुरुवात झाली आहे. त्यांच्या निवृत्तीने एक मोठी पोकळी निर्माण झाली असली तरी, त्यांनी प्रस्थापित केलेले आदर्श भविष्यातील अनेक महत्त्वाकांक्षी मोहिमांसाठी नक्कीच प्रेरणादायी ठरतील. भारतीय वंशाच्या या धाडसी महिलेने अवकाश विज्ञानाच्या इतिहासात आपले नाव सुवर्ण अक्षरांनी कोरले असून, त्यांच्या कार्याची दखल सदैव घेतली जाईल.