तेहरान/जेरुसलेम : वृत्तसंस्था

पश्चिम आशियातील संघर्ष आता एका धोकादायक वळणावर पोहोचला आहे. इस्रायली हवाई दलाने इराणची राजधानी तेहरानसह अनेक महत्त्वाच्या शहरांवर मोठे हवाई हल्ले केले आहेत. सोमवार, दिनांक १६ मार्च २०२६ रोजी पहाटे झालेल्या या कारवाईमुळे संपूर्ण परिसरात भीषण स्फोटांचे आवाज ऐकू आले असून इराणची हवाई संरक्षण यंत्रणा कार्यान्वित करण्यात आली आहे.

इस्रायली लष्कराने दिलेल्या माहितीनुसार, हे हल्ले इराणमधील लष्करी ठिकाणे, क्षेपणास्त्र निर्मिती केंद्रे आणि हवाई संरक्षण तळांना लक्ष्य करून करण्यात आले आहेत. इराणने गेल्या काही दिवसांत इस्रायलवर केलेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यांना उत्तर म्हणून ही प्रतिशोधात्मक कारवाई केल्याचे इस्रायलने स्पष्ट केले आहे. तेहरानमधील रहिवासी भागातही स्फोटांचे हादरे बसल्याने नागरिकांमध्ये प्रचंड घबराट पसरली आहे.

इराणची भूमिका आणि प्रत्युत्तराची तयारी

इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने या हल्ल्यांचा तीव्र निषेध केला असून, इराण कोणत्याही बाह्य आक्रमणाविरुद्ध स्वतःचे रक्षण करण्यास सक्षम आहे आणि योग्य वेळी याला चोख प्रत्युत्तर दिले जाईल, असा इशारा दिला आहे. इराणच्या काही भागांत या हल्ल्यांमुळे आगी लागल्याच्या घटना समोर आल्या असून आपत्कालीन पथके घटनास्थळी दाखल झाली आहेत.

जागतिक पडसाद आणि अमेरिकेची भूमिका

या घटनेनंतर जागतिक स्तरावर चिंतेचे वातावरण आहे. अमेरिकेने या हल्ल्यांची पूर्वकल्पना असल्याचे मान्य केले असून इस्रायलच्या स्वसंरक्षणाच्या अधिकाराचे समर्थन केले आहे. मात्र, अमेरिकेने या संघर्षात थेट सहभागी होण्याचे टाळले आहे. सुरक्षेच्या कारणास्तव इराण, इराक आणि आसपासच्या देशांनी आपली हवाई हद्द काही काळासाठी बंद केली असून अनेक आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे रद्द करण्यात आली आहेत. या नव्या तणावामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत पुन्हा वाढ होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

मानवी संकट आणि भीती

युद्धाची ही वाढती व्याप्ती पाहता संयुक्त राष्ट्रांनी दोन्ही देशांना संयम राखण्याचे आवाहन केले आहे. लेबनॉन आणि सीरियामध्येही तणाव वाढला असून या भागातील सर्वसामान्य जनतेला मोठ्या विस्थापनाचा आणि टंचाईचा सामना करावा लागत आहे. महासत्तांनी मध्यस्थी न केल्यास या संघर्षाचे रूपांतर मोठ्या प्रादेशिक युद्धात होण्याची भीती व्यक्त होत आहे.